Boetes onder de AI-wet: tot €35 miljoen of 7% — zo zit het

Laatst bijgewerkt: 10 juni 2026 · 5 min lezen

In het kort

De EU AI-verordening kent drie boetestaffels: tot €35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet voor verboden AI-praktijken, tot €15 miljoen of 3% voor de meeste andere overtredingen en tot €7,5 miljoen of 1,5% voor het verstrekken van onjuiste informatie. Voor het mkb geldt steeds het laagste van de twee maxima. De sancties zijn van kracht vanaf 2 augustus 2026.

De drie boetestaffels van artikel 99

Artikel 99 van de AI-verordening regelt de geldboetes. Er zijn drie staffels, waarbij steeds het hoogste van het vaste bedrag of het omzetpercentage geldt:

Tot €35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet — voor verboden AI-praktijken (artikel 5), zoals sociale scoring of manipulatieve AI.
Tot €15 miljoen of 3% — voor overtreding van de meeste andere verplichtingen, waaronder de plichten van aanbieders en gebruiksverantwoordelijken.
Tot €7,5 miljoen of 1,5% — voor het verstrekken van onjuiste, onvolledige of misleidende informatie aan toezichthouders.

Hoe zit het met boetes voor gebrekkige AI-geletterdheid?

Artikel 4 (AI-geletterdheid) wordt in artikel 99 niet als aparte boetecategorie genoemd. Lidstaten bepalen zelf hoe ze niet-naleving van artikel 4 sanctioneren; dat kan via de algemene handhavingsbevoegdheden van de nationale toezichthouder.

Belangrijker in de praktijk: gebrekkige AI-geletterdheid komt zelden alléén. Wie zijn mensen niet traint, loopt eerder tegen overtredingen aan die wél direct beboetbaar zijn — een datalek via een AI-tool (AVG-boete tot €20 miljoen of 4%), verkeerd gebruik van een hoog-risicosysteem, of schending van transparantieplichten. De toezichthouder weegt het ontbreken van training en beleid bovendien mee als verzwarende omstandigheid.

Wordt het mkb ontzien?

Deels. De verordening bepaalt dat voor mkb-bedrijven en start-ups het láágste van de twee maxima geldt (het vaste bedrag of het percentage), waar voor grote bedrijven het hoogste geldt. Ook moeten toezichthouders bij het bepalen van de boete rekening houden met de omvang van de organisatie, de ernst en duur van de overtreding en of er sprake is van herhaling.

Maar "ontzien" betekent niet vrijgesteld: ook een klein kantoor kan worden aangesproken, en de verplichting tot AI-geletterdheid geldt voor elke organisatie die AI gebruikt — ongeacht omvang.

De échte schade zit vaak niet in de boete

Voor de meeste mkb-organisaties is de kans op een maximale boete klein, maar de indirecte schade van niet-naleving is reëel en vaak groter:

Aansprakelijkheid: een fout AI-advies dat ongecontroleerd naar een klant gaat, kan tot claims of tuchtzaken leiden.
Reputatie: een datalek of AI-blunder ligt bij klanten en in de media gevoelig.
Commercieel: opdrachtgevers, verzekeraars en auditors vragen steeds vaker om bewijs van AI-compliance.
Herstelkosten: na een incident alsnog beleid, training en dossier opbouwen is duurder dan het vooraf regelen.

Zo voorkom je problemen

Naleving van artikel 4 is van alle AI-verplichtingen de snelste om te regelen: inventariseer je AI-gebruik, stel een AI-gebruiksbeleid vast en laat medewerkers een training met examen afronden. Met certificaten met verificatiecode in je dossier heb je direct bewijs in handen voor toezichthouder, klant of auditor — voor €49 per persoon (of €39 per medewerker via een teamlicentie) is dat een kleine premie tegen een groot risico.

Bekijk hoe je aantoonbaar voldoet →

Veelgestelde vragen

Kort & bondig

Hoe hoog zijn de boetes onder de AI-wet? –

Maximaal €35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet voor verboden AI-praktijken, €15 miljoen of 3% voor de meeste andere overtredingen en €7,5 miljoen of 1,5% voor onjuiste informatie aan toezichthouders. Voor het mkb geldt steeds het laagste van de twee maxima.

Kan ik een boete krijgen omdat mijn medewerkers geen AI-training hebben gevolgd? +

Artikel 4 kent geen eigen boetecategorie in de verordening; lidstaten regelen de handhaving nationaal. Maar gebrekkige geletterdheid leidt in de praktijk tot overtredingen die wél beboetbaar zijn (zoals AVG-datalekken via AI-tools) en weegt mee als verzwarende omstandigheid bij incidenten.

Gelden de boetes ook voor kleine bedrijven? +

Ja, al geldt voor mkb en start-ups het laagste van de twee boetemaxima en weegt de toezichthouder omvang en ernst mee. De verplichtingen zelf gelden onverkort voor elke organisatie die AI gebruikt.

Vanaf wanneer kunnen boetes worden opgelegd? +

De sanctiebevoegdheden van de AI-verordening zijn van kracht vanaf 2 augustus 2026. AVG-boetes voor bijvoorbeeld een datalek via een AI-tool kunnen nu al worden opgelegd.

Wie legt de boetes op? +

De nationale toezichthouders. In Nederland coördineert de Autoriteit Persoonsgegevens het toezicht op de AI-verordening, samen met sectorale toezichthouders.

Verder lezen