5 mythes over de AI-geletterdheidsplicht ontkracht
Laatst bijgewerkt: 10 juni 2026 · 5 min lezen
Over de AI-geletterdheidsplicht (artikel 4 EU AI-verordening) bestaan hardnekkige misverstanden. De feiten: de plicht geldt voor elke organisatie die AI gebruikt — ook het mkb —, geldt al sinds 2 februari 2025, en vraagt om aantoonbare maatregelen die passen bij de rol van de medewerker.
Mythe 1: "De AI-wet geldt alleen voor techbedrijven"
De plicht uit artikel 4 richt zich tot aanbieders én gebruiksverantwoordelijken van AI. Zodra jouw organisatie AI gebruikt — een accountantskantoor met scan-en-herken, een winkel met een chatbot, een zorginstelling met een roostertool — ben je gebruiksverantwoordelijke en geldt de plicht. Of je de AI zelf hebt gebouwd doet er niet toe.
Mythe 2: "Wij gebruiken helemaal geen AI"
Dat blijkt in de praktijk vrijwel nooit te kloppen. AI zit ingebouwd in alledaagse kantoorsoftware: tekstsuggesties in e-mail, vertaaltools, spamfilters, boekhoudpakketten die boekingen voorstellen, foto-herkenning in je telefoon. En reken er maar op dat medewerkers privé-accounts van ChatGPT of Copilot voor werk gebruiken — juist dat schaduwgebruik zonder afspraken is het grootste risico.
Begin daarom met een inventarisatie. Wie écht nergens AI gebruikt of laat gebruiken valt buiten de plicht, maar dat is anno 2026 de zeldzame uitzondering.
Mythe 3: "Eén presentatie of rondgestuurd artikel is genoeg"
Artikel 4 vraagt een toereikend niveau van AI-geletterdheid, passend bij rol en context — en je moet kunnen aantonen dat je dat geregeld hebt. Een lunchpresentatie laat niet zien wie wat heeft geleerd en of de kennis is blijven hangen. Bij een audit of incident telt vastlegging: een gevolgde training, een examenresultaat, een certificaat per medewerker.
Mythe 4: "We wachten wel tot de handhaving begint"
De plicht geldt al sinds 2 februari 2025; alleen het actieve toezicht start op 2 augustus 2026. Wie wacht, loopt nu al risico: bij een datalek via een AI-tool of een fout AI-advies aan een klant weegt het ontbreken van training en beleid tegen je. Bovendien is het vlak vóór een deadline regelen van training voor een heel team onnodig stressvol — terwijl het nu in één middag per medewerker kan.
Mythe 5: "Er is een verplicht certificaat / elke cursus voldoet"
Twee misverstanden in één: de wet schrijft géén specifiek certificaat of urenaantal voor, maar dat betekent niet dat elke willekeurige cursus volstaat. De training moet passen bij de rol en context van je medewerkers (een generieke Engelstalige techcursus sluit zelden aan bij een Nederlandse kantoorpraktijk) én het resultaat moet aantoonbaar zijn.
Kies daarom een Nederlandstalige training met herkenbare branchevoorbeelden en een afsluitend examen. Het certificaat met verificatiecode is dan niet wettelijk verplicht, maar wel je sterkste bewijsstuk.
Veelgestelde vragen
Kort & bondig
Geldt de AI-geletterdheidsplicht voor het mkb? –
Ja. Artikel 4 geldt voor elke organisatie die AI gebruikt, ongeacht omvang. De maatregelen mogen passen bij je situatie, maar 'te klein om eronder te vallen' bestaat niet.
We gebruiken alleen ChatGPT af en toe — geldt de plicht dan ook? +
Ja. Ook incidenteel gebruik van gratis AI-tools maakt je organisatie gebruiksverantwoordelijke. Juist bij dit soort tools zijn de risico's (hallucinaties, privacy) relevant voor elke gebruiker.
Is een interne presentatie over AI voldoende voor artikel 4? +
Meestal niet. Er ontbreekt vastlegging per medewerker en een toets of de kennis is geland. Een training met examen en persoonlijk certificaat maakt de naleving wél aantoonbaar.
Tot wanneer heb ik de tijd om dit te regelen? +
De plicht geldt al sinds 2 februari 2025. Het actieve toezicht start op 2 augustus 2026 — zorg dat je het ruim daarvóór aantoonbaar op orde hebt.
Voldoet elke AI-cursus aan de wet? +
Nee. De inhoud moet passen bij de rol en context van je medewerkers en het resultaat moet aantoonbaar zijn. Een Nederlandstalige training met branchevoorbeelden, examen en verifieerbaar certificaat sluit het beste aan bij wat toezichthouders verwachten.
Verder lezen
Officiële bronnen
Dit artikel is informatief en vormt geen juridisch advies. Raadpleeg bij specifieke vragen een jurist of de toezichthouder.
Verder in de kennisbank
Gerelateerde artikelen
Regel het aantoonbaar — in één middag
De lessen zijn gratis; je betaalt pas voor het examen met certificaat en verificatiecode.